«Για ποιον χτυπάει η καμπάνα»; (για τ ΄Αγραφα..). #sostetaagrafa

Κλασσικό

Αναδημοσιεύω το εξαιρετικό πόνημα του φίλου Τάκη Ντάσιου απο τις Ορεινογραφίες ,

επίκαιρο και χρήσιμο στήριγμα, στη προσπάθεια κατοίκων και φορέων των Αγράφων να αποτρέψουν την άλωση ιστορικών βουνοκορφών τους από χαλύβδινες ανεμογεννήτριες, οι οποίες θα προσθέσουν κέρδη σε ελάχιστους, ενώ θα επιβαρύνουν το περιβάλλον και τον λαό με δυσβάστακτες συνέπειες. 

Μόλις το Σάββατο 2 Ιούνη πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων εκδήλωση, κατόπιν πρωτοβουλίας του Δικτύου Φορέων και Πολιτών για την Προστασία των Αγράφων και της Κίνηση Πολιτών για την Προστασία του Ευρυτανικού Περιβάλλοντος, για να συζητήσουν φορείς και πολίτες για τον μεγάλο κίνδυνο που απειλεί τα Άγραφα αλλά και για να συντονίσουν την δράση τους για την αποτροπή του.

*******************

Άγραφα, χώρα των βουνών και των ανθρώπων. Βουνοσειρές ατέλειωτες, επάλληλα ψηλά όρθια τείχη, βαθιά φαράγγια και ρεματιές με ορμητικά ποτάμια, σκιερά δάση, που κάνουν την πορεία πιότερα σιωπηλή. Μονοπάτια που οδηγούν σε αγροικίες, πέτρινα μονότοξα γεφύρια, περάσματα ψηλά, ξεχασμένα μοναστήρια και όμορφα χωριά. Μιας δρασκελιάς απόσταση και στην αντίπερα όχθη ένας κόσμος μαγικός αλλά και αληθινός.Κοιτάζοντας νότια, το καμπαναριό του ξωκλησιού Αγίου Νικολάου Βραγκιανών, στο διάσελο Αγίου Νικολάου, ανάμεσα στους όγκους Απέλινα –Πλάκα Αγράφων

Στ΄ Άγραφα το σκληρό είναι όμορφο, το απλό είναι πραγματικό και το φυσικό είναι το ζητούμενο.

Τα Άγραφα είναι απ τα πιο αυθεντικά γεωγραφικά κομμάτια της ελληνικής γης. Ο παλιός τρόπος ζωής καλά κρατεί και παρ όλες τις αλλαγές, ο τόπος δείχνει να αδιαφορεί για τους νεοτερισμούς της σύγχρονης εποχής.

Στις μέρες μας, όμως, η πολιτεία προγραμμάτισε να εγκαταστήσει ανεμογεννήτριες (Αιολικά πάρκα) σε δυο σημεία, πάνω στ Άγραφιώτικα βουνά: Το πρώτο, ισχύος 40 MW στη θέση «Μίχος – Βοϊδολίβαδο – Απελίνα» του Δήμου Αγράφων νομού Ευρυτανίας (εν συντομία: Απέλινα) και το δεύτερο ισχύος 46 MW στη θέση «Γραμμένη – Τούρλα – Καρνόπι» του Δήμου Αγράφων νομού Ευρυτανίας (εν συντομία Λεκάνη Νιάλας).

Αναλυτικά, το πρώτο είναι ορεινό σύμπλεγμα που περιλαμβάνει τις κορφές: Μίχος, 1.800 μ. – η παρακείμενη κορφή Πύργος, ύψ. 1.804 μ. «ανήκει» στον νομό Καρδίτσας – Βοϊδολίβαδο, ύψ. 1.776 μ., και Απέλινα, ύψους .1.750 μ. περίπου – ο όγκος που ξεκινά πάνω από το διάσελο του Αγίου Νικολάου Βραγκιανών, όπου ξωκλήσι και κτίσμα του δασαρχείου).

Ανάμεσα σε δυο διάσελα, αυτό του Μπουκόρου (διέρχεται χωματόδρομος) και διάσελο Αγίου Νικολάου Βραγκιανών (διέρχεται χωματόδρομος), εκατέρωθεν της κορφογραμμής, που θα εγκατασταθούν οι ανεμογεννήτριες, είναι ριζωμένοι οικισμοί και συνοικισμοί, όπως: οικ. Καρβασαράς, οικ. Μέγα Ρεύμα οικ. Μεγάλα Βραγκιανά με τους συνοικισμούς Κουστέσα, Κριθάρια, Καρυά, (ποιμενικές εγκαταστάσεις), και οικ. Έλατος, που ανήκουν στα Μεγάλα Βραγκιανά. Κύριο λόγο έχει εδώ το χ. Μεγάλα Βραγκιανά νομού Ευρυτανίας. Δρόμος αρκετά φαρδύς για τα ορεινά δεδομένα, – ανηφορίζει από την Λίμνη Ν. Πλαστήρα στο διάσελο του Αγίου Νικολάου Βραγκιανών,.

Πρόκειται για ένα ορεινό «τόξο», ήπιας εδαφικής διάταξης, χωρίς υψομετρικές εξάρσεις, μέσου ύψους περίπου 1.800 μ. αυθεντικής φυσικής ομορφιάς και αγριάδας, που συνδέει δύο κύρια ορεινά συγκροτήματα: Βουτσικάκι και αυτό της Πλάκας – Καταρραχιά.

Το δεύτερο σκέλος εγκατάστασης ανεμογεννητριών στο ορεινό τόξο «Γραμμένη, Τούρλα, Καρνόπι», μέσου ύψους 1.800 μ., με την κορφή Τούρλα 1.828 μ. όπου διἐρχεται εποχιακός δρόμος. Πέριξ αυτού είναι οι οικισμοί Άγραφα, Καμάρια, Νιάλα, Χαλιάς και Σάϊκα (Πετράλωνα), συνοικισμοί του χωριού Άγραφα.

Και οι δύο ενότητες: «Απέλινα» και «Λεκάνη Νιάλας» ανήκουν γεωγραφικά στο δήμο Αγράφων νομού Ευρυτανίας

Περιδιαβαίνοντας στα Αγραφιώτικα βουνά, θυμήθηκα, κάτι που μούχε πει κάποτε ένας ηλικιωμένος Αγραφιώτης: «κατά την δημιουργία του κόσμου (παιδάκ΄ μου), όταν ο Θεός θέλησε να φτιάξει τον κόσμο, τα εύφορα μέρη τα πέρασε απ τη σίτα και έφτιαξε τους κάμπους ενώ τα στουρνάρια (πέτρες, αγκωνάρια) τα έριξε στη γη και γεννήθηκαν .. τ΄ Άγραφα»

Βουνά, άνθρωποι, ιστορία..

Στα ριζά του πρώτου τόξου γεννήθηκε η Σχολή της Γούβας, το Ελληνομουσείον των Αγράφων, στα Μεγάλα Βραγκιανά, όπου δίδαξαν σπουδαίοι – φωτισμένοι άνθρωποι και στο δεύτερο τόξο, στα χώματα της Νιάλας, ράχη Γραμμένη, γράφτηκαν σελίδες της νεότερης ιστορίας μας, όταν το ίδιο το βουνό με τις συνθήκες του επέβαλλε την εθνική συμφιλίωση μεταξύ ανταρτών και τακτικού στρατού, έστω και για λίγο..Επί της ράχης Γραμμένη, μνημείο της νεότερης ιστορίας μας, που αναφέρεται στα γεγονότα της Νιάλας

Για την Νιάλα, την εντυπωσιακή κορφή που δεσπόζει απέναντι απ την Γραμμένη, γράφει ο Τάκης Ψημμένος, 1985: Αντάρτες στ΄ Άγραφα (1946-1950), αναμνήσεις ενός αντάρτη, σ.96, ότι: «η Νιάλα είναι ο βασιλιάς των Αγράφων. Στα δύσκολα χρόνια της Τουρκοκρατίας ο λαός είχε πλάσει ένα μύθο για τη Νιάλα, που του θέρμαινε την ψυχή, στον βαρύ χειμώνα της σκλαβιάς. Λέγανε τάχα, πως υπάρχει στην Νιάλα υπάρχει μία πελώρια σπηλιά, απάτητη από τον άνθρωπο, όπου κατοικούσε ένας δράκος. Ο δράκος μισούσε τους Τούρκους κι όταν έπαιρναν τον δρόμο ν ανεβούνε κατά τ ΄Άγραφα, τους κύλαγε μεγάλα κοτρώνια και τους ανάγκαζε να γυρνάνε πίσω. Έτσι οι Τούρκοι δεν κατάφεραν να πατήσουν τη Νιάλα..»

Και ο Michel Sivignon1992 Θεσσαλία γεωγραφική ανάλυση μιας ελληνικής περιφέρειας, σ.398 σημειώνει: «τόσο στη πεδιάδα όσο και στο βουνό, η λέξη Άγραφα έχει έντονες απηχήσεις στη λαϊκή συνείδηση. Τα Άγραφα έχουν τη φήμη του απρόσιτου βουνού, όπου οι Τούρκοι δεν κατόρθωσαν ποτέ να διεισδύσουν»

ΆΓΡΑΦΑ, απρόσιτα βουνά, άγραφτος τόπος ελεύθερων ανθρώπων, η δύναμη της ανθρώπινης επιβίωσης.

Πήρα φόρα τώρα, με την εξαγγελία εγκατάστασης αιολικών πάρκων στα αγραφιώτικα βουνά. Περιδιαβαίνοντας τον χώρο χρόνια τώρα, έζησα την αυθεντικότητά του. Σκέφτομαι…

Είναι κι αυτό το όνομα βλέπεις – όνομα και πράγμα. Εθνικό φυσικό – πολιτιστικό μνημείο πολιτισμού, που δεν του έχει αποδοθεί μέχρι σήμερα ούτε καν ο χαρακτηρισμός του Εθνικού δρυμού, αν και του αξίζει ένας χαρακτηρισμός ανώτερος, κάτι σαν ιερά κιβωτός φυσικής ομορφιάς και κοιτίδα πολιτισμού στην καρδιά της χώρας και πάνω στην ραχοκοκαλιά της Πίνδου.

Στοχάζομαι τον τόπο φυτεμένο με τις σιδερένιες ανεμογεννήτριες, με τον θόρυβο που κάνουν, με τις επιπτώσεις στο περιβάλλον -που υπάρχουν- και με όλα αυτά τα τόσο ξένα προς το περιβάλλον παράγωγα, που μέσα στα χρόνια θα απλωθούν γύρω. Και το χειρότερο τις τόσες επεμβάσεις που θα πρέπει να γίνουν για να στηθεί αυτό το έργο. Δρόμοι, τσιμέντο κλπ. Ιεροσυλία!!!

Ο αγέρας των βουνοκορφών και τα νερά των πηγών, ρυακιών, ποταμών που τρέχουν ολούθε, γεννιούνται πλούσια και ανεξέλεγκτα στις βουνοκορφές των Αγράφων και στα ριζά τους, ελεύθερα, αβίαστα, από μόνα τους. Τα νερά που τρέχανε φυσικά, αιώνες τώρα, τα κάναμε φράγματα και ο αέρας που βουϊζει στις βουνοκορφές θα γεμίσει γιγάντιους ανεμοφτερωτές. Τα χιόνια που θα καθίσουν; Τα νερά από πού θα έρθουν;

«Τι τα θέλουμε δαύτα παιδάκι μου, του διαόλου είναι αυτά», μούπε ένας ηλικιωμένος βοσκός

Ο Πατροκοσμάς, που γυρόφερνε στον τόπο και προφήτεψε τόσα και τόσα, είπε και το «κάποτε, τούτα τα βουνά θα μας σώσουν».. Ας σκεφτούμε τα λόγια του Αγίου των βουνών, και ας αφήσουμε τα πράγματα να πάρουν τον δρόμο τους. Το βουνό από μόνο του είναι μια δύναμη, που όπως τουλάχιστον τα Ἀγραφα μας έχουν δείξει, μέσα στους αιώνες, κράτησαν την ζωή, οι άνθρωποι που έζησαν εκεί πολέμησαν, νίκησαν, δείχνοντας το ανάστημά τους, τιμώντας την ελευθερία, που τόσο διδάχθηκαν σ’ αυτές τις δύσκολες συνθήκες.

Οι ανεμογεννήτριες δεν έχουν θέση στα βουνά των Αγράφων. Θα τα μειώσουν! Από ένα μοναδικό οικολογικό πεδίο αυθεντικότητας και καθαρότητας θα το μεταλλάξουν σε ένα ακόμα βιομηχανικό πάρκο.

Αν θέλει η Πολιτεία να κάνει κάτι για τον τόπο, ας ξαναπιάσει όσο είναι καιρός τα πράγματα λίγο πιο πίσω. Κάθε αρχή και δύσκολη, αλλά από δυσκολίες τα Άγραφα, είναι συνηθισμένα.

Άγραφα είναι ο χώρος, είναι το αυθεντικό, το φυσικό! Είναι ο αγέρας των κορφών, το τραγούδι των νερών, οι άνθρωποί του, ο ξωμάχος μπροστά σε μια αγροικία, ο τσοπάνος στο κοπάδι του, το σκούξιμο του ζωντανού, η ανάσα του στρατοκόπου που αγκομαχά στο μονοπάτι. Είναι πολλά που δεν μπαίνουν σε λόγια, είναι «αυτό» πουα άντεξε για χρόνια. Αλλά η πολυπόθητη ελευθερία σ’ αυτά γεννήθηκε, πάλεψε και νίκησε.

Στα Άγραφα είναι σκληρή η ζωή, αλλά έχει την ομορφιά της. Άντεξε για χρόνια, στην απομόνωση, σε ειδικό καθεστώς κατατρεγμού επιτήρησης, αδιαφορίας.

Όμως εδώ, μέσα και πάνω στα βουνά, γεννήθηκε η ελευθερία της σκέψης και είναι ιεροσυλία να ασελγούμε σ’ αυτό το σώμα!!!

Τάκης Ντάσιος, Ιούνιος 2018

Πληροφορίες, ενημέρωση, ενέργειες:

Συντονιστικό για την Προστασία των Αγράφων dikografo@gmail.com και fasoulas@yahoo.gr (Χρήστος Φασούλας)

Κίνηση Πολιτών για την Προστασία του Ευρυτανικού Περιβάλλοντος … , Μανώλης Κοπανάκης emkopanakis@gmail.com και Φώνη Τσιμάκη pertsimaki@yahoo.gr και

Agrafa S.O.S. agrafasos@gmail.com

Ηλίας Προβόπουλος actimon

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Τσιτσά Κ. Σεραφείμ1981: Τα Άγραφα της Πίνδου (Θεσσαλικά και Ευρυτανικά Άγραφα) με ειδικό χάρτη των Αγράφων, γεωγραφία, ιστορία, λαογραφία, τουρισμός, δάση, ορεινή οικονομία. 1η έκδοση 1967, Επανέκδοση υπό συλλόγου των εν Λαρίση Καρδιτσιωτών «Ο Καραϊσκάκης», Λάρισα

Ψημμένου Τάκη1985: Αντάρτες στ΄ Άγραφα (1946-1950), αναμνήσεις ενός αντάρτη, 2η έκδοση, εκδόσεις « Σύγχρονη εποχή», Αθήνα

Sivignon Michel1992: Θεσσαλία, γεωγραφική ανάλυση μιας ελληνικής περιφέρειας, μτφρ. Γιούλη Αναστοπούλου, εκδ. Μορφωτικό Ινστιτούτο Αγροτικής Τράπεζας, Αθήνα

Ντάσιου Τάκη1999: Στ΄ Άγραφα, εκδόσεις Μίλητος

Περιηγητικός & πεζοπορικός & χάρτης2006: Βόρεια Άγραφα, Λίμνη Πλαστήρα, κλίμακας 1: 50..000, σειρά Topo50, 4,1, Θεσσαλία, εκδ. ΑΝΑΒΑΣΗ

Περιηγητικός και πεζοπορικός χάρτης2004: Άγραφα, κλίμακας 1:50.000 σειρά: Τopo 50, Κεντρική Ελλάδα, Πίνδος, εκδ. ΑΝΑΒΑΣΗ

Ντρενογιάννη Γιάννη (Επιμ.)2007: «Θεσσαλία, λίμνη Πλαστήρα, Μετέωρα, Ελάτη, Περτούλι, Ασπροπόταμος, Αργιθέα, με αυτοκίνητο, με τα πόδια, με 4Χ4 και μοτοσυκλέτα, χωρίς μυστικά», σειρά: Ανακαλύψτε την Ελλάδα, ειδική έκδοση της εφημερίδας ΤΑ ΝΕΑ

Περιηγητικός & πεζοπορικός χάρτης2009: Ευρυτανικά βουνά, σειρά: Topo50, Central Greece, 2.4/2.5, εκδ. ΑΝΑΒΑΣΗ

Ντρενογιάννη Γιάννη (Επιμ.)2009: «Στερεά Ελλάδα Καρπενήσι –Άγραφα, (αξιοθέατα, διαδρομές, μονοπάτια, περιήγηση, 4Χ4)», σειρά: Εξερευνήστε την Ελλάδα, στο ΕΘΝΟΣ

Νέζη Νίκου2010: Τα Ελληνικά βουνά, γεωγραφική εγκυκλοπαίδεια, τόμος 2, Ηπειρωτική Ελλάδα (Πελοπόννησος, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία, Ήπειρος, Μακεδονία, Θράκη), εκδ. Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας Αναρρίχησης –Κληροδότημα Αθ. Λευκαδίτη,

Ντάσιου Τάκη 2011: Η στράτα των νομάδων Σαρακατσαναίων Αγραφιωτών και το πολιτισμικό ίχνος της (Αλίαρτος Βοιωτίας –Νιάλα Αγράφων Ευρυτανίας), ανέκδοτη διδακτορική διατριβή

Advertisements

Η Άνδρος μπροστά στον φωτογραφικό φακό 120 Instagramers !

Κλασσικό

Με την διαπίστωση ότι τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν σήμερα το σημαντικότερο μέσο προβολής του τουριστικού «προϊόντος», ο Δήμος Άνδρου, και το νεοϊδρυθέν Τουριστικό Δίκτυο Άνδρου (CTN Andros), σε συνεργασία με την ομάδα Greek Instagramers Events διοργάνωσαν φωτογραφική εξόρμηση στο νησί με την φιλοξενία 120 φωτογράφων, δίνοντας τους έτσι την ευκαιρία και τα μέσα να ανακαλύψουν τις ομορφιές και τις ιδιαίτερες λεπτομέρειες του νησιού, να τις αποτυπώσουν και αναδείξουν ο καθένας με την δική του φωτογραφική οπτική.

Μια ιδιαίτερα φιλόδοξη αλλά και δύσκολη (οργανωτικά) όπως αποδείχτηκε δράση που ήταν για όλους μας μια δυνατή και πολύ χρήσιμη εμπειρία, αλλά και ένα δυνατό τεστ για περαιτέρω συμπεράσματα και διαπιστώσεις για όσους ενδιαφέρονται για την τουριστική εικόνα και ανάπτυξη του νησιού.

Συμμετέχοντας στην ομάδα των φωτογράφων και αντιμετωπίζοντας το θέμα όχι μόνο από την καλλιτεχνική σκοπιά αλλά και σαν ένας φιλοξενούμενος επισκέπτης του νησιού, θέλω να θίξω καλοπροαίρετα ορισμένες πλευρές, έχοντας υπ΄οψιν ότι δεν αρκεί μόνο, να αναδείξεις τις φυσικές ομορφιές του νησιού, αν δεν δεις κυρίως τα θέματα της φιλοξενίας, της ανθρώπινης συμπεριφοράς , του επαγγελματισμού, τους καλού σέρβις, της ευγένειας και κυρίως αν δεν δώσεις λύσεις στις λογικές της «αρπαχτής», ιδιαίτερο γνώρισμα της γρήγορης και χωρίς αρχές τουριστικής ανάπτυξής πολλών περιοχών της χώρας μας.

Δυστυχώς αντιμετωπίσαμε σε αυτό το τριήμερο αρκετά τέτοια ζητήματα, και αισθάνομαι την υποχρέωση να τα θέσω γιατί μόνο εάν τα αναδεικνύεις και τα αντιμετωπίζεις προχωράς μπροστά, αν κάνεις τα στραβά ματιά η αν τα σπρώχνεις κάτω από το χαλί , θα έχεις πάντα μια ευκαιριακή χωρίς σταθερότητα και ανάπτυξη καλοκαιρινή…σεζόν. Αυτό μόνο.

Ασφαλώς υπήρξαν ενέργειες και συμπεριφορές που καταγράφονται στα θετικά. Δεν έχει σημασία να αναφέρουμε λεπτομέρειες γι΄ αυτές, οι οποίες όμως δεν χαρακτηρίζουν την γενική εικόνα που αποκομίζει ο επισκέπτης.

Η προβολή ενός «προϊόντος» πρέπει να στηρίζεται πρώτα απ όλα στην γνώση της αντικειμενικής πραγματικότητας του και στην ειλικρινή διάθεση, τις όποιες αρνητικές πλευρές να τις αντιμετωπίσεις!

Τώρα σε αυτό καθ’ αυτό το θέμα της φωτογράφησης. Διαπιστώσαμε για μια ακόμα φορά ότι η χώρα μας ,φυσικά και η Άνδρος, είναι πανέμορφη, πολυποίκιλη, με εξαιρετική πανίδα και χλωρίδα με τεράστιο μνημειακό και αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, με φυσικές ομορφιές και τοπία που σε καθηλώνουν. Άρα τεράστιο φωτογραφικό ενδιαφέρον. Πιστεύω πως μέσα από τους φακούς μας, σε χιλιάδες φωτογραφίες που τραβήχτηκαν θα αναδειχθεί κάθε φυσική ομορφιά του νησιού και των ανθρώπων του. Θα είναι ίσως το μεγαλύτερο φωτογραφικό «σκανάρισμα» της Άνδρου που έχει γίνει ποτέ από επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους !!

Αξίζει βεβαίως ένας ακόμη έπαινος για τους υπεύθυνους της Ομάδας μας, την Έλλη, τη Βούλα και τον Γιώργο για τις πολύ κοπιαστικές προσπάθειες οργάνωσης αυτού του πρότζεκτ, για το χαμόγελο και τη καλή διάθεση που πάντα είναι έτοιμοι να μας προσφέρουν.

ΜΥΚΗΝΕΣ

Κλασσικό

Οι Μυκήνες, αποτελούν ένα από τους πιο σπουδαίους Ελλαδικούς αρχαιολογικούς χώρους, παγκόσμια γνωστός γι’ αυτό και αποτελεί πόλο έλξης χιλιάδων ξένων επισκεπτών κάθε χρόνο, ενώ  για τη χώρα μας είναι  βασική επιλογή για σχολική επίσκεψη-εκδρομή. Δεν θυμόμουν να είχα πάει σε μια τέτοια σχολική εκδρομή, έτσι θεώρησα χρέος μου έστω και κάπως αργά, να κάνουμε αυτή την επίσκεψη συμπληρώνοντας κομμάτι κομμάτι των παζλ των επισκέψεων μας σε  πόλεις με αναφορά στο λαμπρό ιστορικό  παρελθόν της χώρας μας.

Η διαδρομή μέσω της ε.ο. Αθηνών- Κορίνθου-Τριπόλεως μπορεί να κοστίζει + 13 ευρώ μόνο τα διόδια, αξίζει όμως  γιατί κερδίζεις σε άνεση, ασφάλεια και χρόνο ενώ είναι και μια όμορφη διαδρομή. Περνώντας μέσα από το σύγχρονο χωριό των Μυκηνών, (ένα χωριό προσαρμοσμένο για τις ανάγκες ενός μαζικού τουρισμού, χωρίς κάποιο ιδιαίτερο  στοιχείο, παγερό και αφιλόξενο τουλάχιστον όταν πέρασα εγώ), και ανηφορίζοντας προς τον λόφο, μετά από λίγο φθάνεις σε ένα άνετο πάρκιγκ.

Δυο πούλμαν, μερικά ΙΧ, και ένα βανάκι βρίσκονταν εκεί. Οι επισκέπτες στη πλειοψηφία τους ήταν Κινέζοι. Κοινό εισιτήριο εισόδου στον αρχαιολογικό χώρο, στο Μουσείο και τον  τάφο του Ατρέως 6,5 ευρώ το άτομο, χωρίς ξενάγηση βεβαίως και χωρίς ιδιαίτερη φύλαξη, (ειδικά στο Μουσείο) απ’ ότι πρόσεξα. Ίσως λίγο ακριβό χωρίς προσφερόμενη ξενάγηση, όμως και οι τρεις χώροι είναι πάρα πολύ ενδιαφέροντες, με κορυφαίο (για μένα)  τον θολωτό τάφο του Ατρέως, ένα θαύμα αρχιτεκτονικής πολύ καλοδιατηρημένο. Ασφαλώς εντυπωσιάζουν, (έτσι το έζησα και εγώ), τα Κυκλώπεια τείχη, οι πελώριοι λίθοι που χρησιμοποιήθηκαν για την Πύλη των Λεόντων!

Σύμβολο της ηρωικής Ελλάδας, oι Μυκήνες, περιβάλλονται με το μαγικό πέπλο του μύθου των Ατρειδών, που τις περιπέτειές τους ιστορούν οι αρχαίοι τραγικοί. Το όνομά τους δόθηκε σ’ έναν από τους πιο λαμπρούς πολιτισμούς της ελληνικής προϊστορίας, το μυκηναϊκό και οι μύθοι που συνδέονται με την ιστορία τους διαπέρασαν τους αιώνες, με τα ομηρικά έπη και τις μεγάλες τραγωδίες της κλασικής εποχής, ενώ ενέπνευσαν και συνεχίζουν να εμπνέουν παγκόσμια την πνευματική δημιουργία και την τέχνη.

ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ-2017

Κλασσικό

Το φθινόπωρο είναι μια εποχή που μπορείς να θαυμάσεις τα χρώματα του δάσους τις ξαφνικές εναλλαγές του καιρού και την καλή παρέα των φίλων σου! Δεν χάσαμε ευκαιρία λοιπόν να ξαναβρεθούμε στα Άγραφα ένα χρόνο μετά,  και να απολαύσουμε για  μια ακόμα φορά, ένα ενδιαφέρον δεκαήμερο με εκδρομές σε νέους προορισμούς και ενδιαφέροντες τόπους.

Ήταν και μια ευκαιρία επίσης να περάσουμε για πρώτη φορά ολόκληρο το κομμάτι της ΕΟ Κορίνθου- Πατρών, μέχρι το Ρίο, αφού ολοκληρώθηκε η κατασκευή της, όπως και ένα κομμάτι της Ιονίας οδού μέχρι την έξοδο για Αγρίνιο, που πρέπει να επισημάνουμε, αυτή η έξοδος προς μια μεγάλη και ζωντανή επαρχιακή πόλη σαν το Αγρίνιο, θα έπρεπε  να γινόταν πολύ πιο κοντά στη πόλη. Ασφαλώς και δεν έχει καμιά σχέση, η ασφάλεια κυρίως, αλλά και η άνεση και ο λιγότερος χρόνος ταξιδιού, σε σχέση με αυτό που υπήρχε προηγούμενα και ονομαζόταν εθνική οδός…!

Το πρόγραμμα των επισκέψεων εκδρομών με έδρα την Βαλαώρα ήταν επιμέλεια του Θωμά που δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις για τις πεζοπορικές και ορειβατικές του γνώσεις και εμπειρίες, ειδικά όταν πρόκειται για τον τόπο του. Κάποιες εικόνες  από αυτές θα προσπαθήσω να σας μεταφέρω εδώ.

Η πρώτη ημέρα ήταν αφιερωμένη στη «Καλύβα του Μπάρμπα Θωμά» στο Μεσοράχι πάνω από την Λίμνη Κρεμαστών, μας γέμισε όμως θλίψη το θέαμα με την στάθμη της να έχει κατέβει πάνω από 30 μέτρα με έντονα σημάδια «ερημοποίησης».  Η ανομβρία τη φετινή χρονιά και η υπεράντληση των νερών από το υδροηλεκτρικό φράγμα της ΔΕΗ (προτεραιότητα η παραγωγή ενέργειας…), λειτουργεί αντιστρόφως ανάλογα με την ομορφιά του τοπίου.

Την πρώτη του Νοέμβρη, των Αγίων Αναργύρων, είχαμε την ευκαιρία να πάμε στο τελευταίο πανηγύρι που γίνεται στη περιοχή, στα Λεπιανά, ένα μικρό ορεινό χωριό βορειοδυτικά της Γρανίτσας, εκεί συναντήσαμε και τους φίλους μας από το Λημέρι. Είχαμε στο μυαλό μας να πάρουμε κάστανα και μέλι, όμως φαίνεται πως η ανομβρία είχε συνέπειες και σε αυτά τα προϊόντα με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν.

Η ανάγκη για μια τραπεζική συναλλαγή μας καθόρισε το πρόγραμμα που είχε προορισμό το Ραπτόπουλο στο οποίο βρίσκεις κατάστημα της εθνικής με ΑΤΜ,   το μοναδικό μάλλον εκτός Καρπενησίου. Πριν φτάσουμε εκεί περάσαμε από το γεφύρι της Τεμπλας κάνοντας μια στάση για φωτογράφιση και στη συνέχεια στο χωριό Αγ. Βλάση, στο οποίο ήπιαμε καφέ (κερασμένο από ντόπιους κατοίκους) και φυσικά κουβεντούλα. Στο πολύ όμορφο πευκοδάσος του Ραπτόπουλου η βόλτα ήταν απολαυστική βλέποντας τα καθαρά φθινοπωρινά χρώματα των δέντρων με τις υπέροχες αποχρώσεις. Μια επίσκεψη σε φιλικό αγρόκτημα μας έδωσε νέες εμπειρίες ενώ τα φιλέματα  των ντόπιων συγκινητικά. Έχει πάει ήδη τρεις η ώρα όταν παίρνουμε την απόφαση να ανέβουμε στα Γούπατα και αποδεικνύεται μια καλή επιλογή αν όχι ιδανική, γιατί ήδη ήταν προχωρημένη η ώρα και δεν είχαμε αρκετό χρόνο να απολαύσουμε όσο θα θέλαμε το τοπίο και την θέα. Δεν βοήθησε σε αυτό και ο  συννεφιασμένος ορίζοντας, παρόλα αυτά όμως, τα μάτια μας χόρτασαν ελευθερία χώρου δεκάδων χιλιομέτρων! Μας προξένησε εντύπωση που δεν συναντήσαμε κανένα κοπάδι στα βοσκοτόπια, μόνο μια αγέλη από άλογα να βόσκουν, αργότερα μάθαμε πως πρόσφατα έγινε επίθεση από λύκο σε κάποιο από αυτά, με μεγάλες απώλειες για τον βοσκό, και έτσι τα κατέβασαν όλα πιο χαμηλά.

Η επίσκεψη-τάμα ( διαβάστε περισσότερα εδώ) στο πάντα ανοιχτό καλυβάκι  του συχωρεμένου πλέον ορεσίβιου βοσκού ήταν συγκινητική. Το άφημα ενός μπουκαλιού με τσίπουρο για να πίνουν οι επισκέπτες στη μνήμη του οικοδεσπότη και ένα σημείωμα γι’ αυτό, ήταν ένδειξη  τιμής και σεβασμού στη μνήμη του.

Το κατέβασμα με το αυτοκίνητο από την κορυφή φάνταζε πιο τρομακτικό  και επικίνδυνο καθώς  σουρούπωνε, όμως μόλις σκοτείνιασε φτάσαμε στο Λιθοχώρι.»Ασφαλείς» πλέον σε ασφάλτινο δρόμο, κατεβήκαμε για καφέ. Κεράσματα και εδώ,  και κουβεντούλα δίπλα  στο τζάκι.

Μια υπέροχη κυκλική διαδρομή γύρω από την Λίμνη των Κρεμαστών μας προέκυψε και θέλω να την μοιραστώ μαζί σας. Με αφετηρία πάντα την Βαλαώρα κατηφορίσαμε προς τη γέφυρα Τατάρνας και περνώντας πλέον στην Αιτωλοακαρνανία ανεβήκαμε προς το Τρίκλινο με κατεύθυνση το Νέο Χαλκιόπουλο. Ένα μεγάλο χωριό με τεράστια πλατεία και ομοιόμορφα μικρά σπιτάκια ήταν η γενική  εικόνα χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Φύγαμε από εκεί με βορειοδυτική κατεύθυνση  προς το μοναστήρι Ρέθα. Λέγεται ότι κατά την διάρκεια της τουρκοκρατίας εκεί ήταν άσυλο ατόμων με ψυχικές παθήσεις,  ενώ και σήμερα διατηρούνται οι κρίκοι για την καθήλωση των ψυχασθενών.

Η διαδρομή σε ένα καταπράσινο γενικά τοπίο  με πανύψηλες βελανιδιές και πινελιές των φθινοπωρινών χρωμάτων από τα  φυλλοβόλα δέντρα μας ενθουσίασε. Φθάνοντας στη Μονή τη βρήκαμε ανοιχτή μεν χωρίς άνθρωπο δε. Ένα μικρό χαριτωμένο σκυλάκι μας υποδέχτηκε και μας συνόδευε στη περιήγηση μας μέσα στον χώρο. Μια δυνατή χαλαζόπτωση μας ανάγκασε να διακόψουμε την επίσκεψη μας και να φύγουμε με κατεύθυνση τον Εμπεσό. Μεσημέρι πια κάτσαμε και φάγαμε στο πρώτο ανοιχτό μαγαζί που βρήκαμε, απολαμβάνοντας ένα πιάτο αρακά με πατάτες. Με κατεύθυνση το Περδικάκι διασχίσαμε από ψηλά τις δαντελωτές ακτές του Αχελώου και της τεχνητής λίμνης των Κρεμαστών ενώ έριχνε δυνατή βροχή! Από τη γέφυρα της Τέμπλας περάσαμε στην Ευρυτανία με κατεύθυνση την Βαλαώρα.

περισσότερες φωτογραφίες εδώ.

Στο Ελληνικό χωριό Κιρκιτζέ (sirince).

Aside

«Σ’ αυτά τα μέρη εδώ δεν μπορεί να μη συλλογίζεσαι ολοένα την Παλιά Ρωμιοσύνη. Τέσσερις ή πέντε αρχαιολογίες στη Μικρασία. Προκλασσική, κλασική ελληνιστική, βυζαντινή και νεοελληνική. Τούτη την τελευταία την αρπάζεις τη στιγμή που βυθίζεται στο χώμα. Μπορείς να διακρίνεις ακόμα τους λώρους που τη δένουν με τον πάνω κόσμο και κόβονται ο ένας μετά τον άλλον. Ελληνική γλώσσα, εκκλησίες, σπίτια, παραδομένες χειρονομίες. Έπειτα από δυο γενιές όλα αυτά θα έχουν σβήσει»

Γ. Σεφέρης

 

ΠΕΡΓΑΜΟΣ-ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΝ

Aside


Η αρχαία Πέργαμος μαζί με την Έφεσο, συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα τουριστικά αξιοθέατα της ευρύτερης περιοχής της Σμύρνης και φυσικά από τα πιο σημαντικά μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. 

Κτισμένη στην κορυφή ενός μικρού λόφου σε ύψος 300 μ., μέσα στην εύφορη κοιλάδα της Τευθρανίας και ανάμεσα στους ποταμούς Σελινούντα και Κήτειο (παραποτάμους του Κάικου ποταμού), η Πέργαμος υπήρξε από τις ιστορικότερες και πιο πλούσιες πόλεις του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας.

Ο δεύτερος σημαντικότερος αρχαιολογικός χώρος της Περγάμου είναι το φημισμένο Ασκληπιείο. Κτίστηκε τον 4ο αιώνα π.Χ. και λειτουργούσε (όπως όλα τα Ασκληπιεία της αρχαιότητας) ως ιατρική σχολή-νοσοκομείο. 

Κατά τους ελληνιστικούς χρόνους γνώρισε μεγάλη ακμή και απέκτησε τη φήμη ενός σπουδαίου ιατρικού κέντρου του αρχαίου κόσμου, κυρίως λόγω της παρουσίας του διάσημου ιατρού της αρχαιότητας Γαληνού.


περισσότερες φωτογραφίες εδώ

Ένα φιλικό δείπνο στη Σμύρνη.

Aside

Σε ένα παλιό ελληνικό σπίτι κατασκευασμένο πριν από 170 χρόνια, λειτουργεί για μισό αιώνα το Klüp Ali Restaurant κυρίως με θαλασσινά πιάτα.

Μια περίεργη αύρα αισθανόσουν εκεί μέσα.

Ανάμικτα συναισθήματα για τις διαφορετικότητες που όμως, είναι τόσο απόμακρες, όσο σκεπάζονται από λόγια ειλικρινούς φιλίας και έμπρακτου ενδιαφέροντος από ανθρώπους που τους έφερε κοντά η ταξική εργατική τους συνείδηση.

Μια συγκινητική, αυθόρμητη, ανιδιοτελή και κυρίως ουσιαστική συζήτηση και επαφή, αναγκαία για χρήσιμα συμπεράσματα για τους φιλικούς δεσμούς των λαών ανάμεσα στις δυο χώρες.